Mirastan Feragat Sözleşmesi

Mirastan feragat sözleşmesi, mirasbırakan henüz hayattayken onunla gelecekte mirasçı olabilecek kişi arasında yapılan ve mirasçının ileride doğacak miras hakkından tamamen veya kısmen vazgeçmesini sağlayan miras sözleşmesidir.

Türk Medeni Kanunu m.528'e göre feragat;

• karşılık alınarak (ivazlı) veya

• karşılıksız (ivazsız)

yapılabilir.

Tam ve geçerli bir mirastan feragat halinde feragat eden kişi, mirasbırakan öldüğünde mirasçılık sıfatını kazanmaz. Dolayısıyla yalnız miras payından değil, kural olarak mirasçılığa bağlı saklı pay ve dava haklarından da uzaklaşır.

Ancak mirastan feragat:

“Babamın mirasını istemiyorum.”

şeklinde bir kâğıt imzalamaktan ibaret değildir.

Geçerli bir sözleşmede;

• şekil,

• feragatin karşılıklı veya karşılıksız olması,

• altsoya etkisi,

• feragatin kimin lehine yapıldığı,

• verilen karşılığın miktarı,

• saklı payların durumu,

• tereke alacaklıları,

• sözleşmenin sonradan iptali veya kaldırılması

birlikte düşünülmelidir.

Özellikle taşınmaz, aile şirketi veya yüksek değerli malvarlığı bulunan ailelerde yanlış hazırlanmış tek bir feragat hükmü, mirasbırakanın ölümünden yıllar sonra yeni davalar doğurabilir.

Mirastan Feragat Nasıl Yapılır? Kısa Cevap

Mirastan feragat mirasbırakan hayattayken yapılır.

Tek taraflı beyan yeterli değildir.

Mirasbırakan ile mirasçı arasında bir miras sözleşmesi kurulmalıdır.

TMK m.545 uyarınca miras sözleşmesinin geçerliliği için sözleşmenin resmî vasiyetname şeklinde düzenlenmesi gerekir. Taraflar iradelerini resmî memura aynı zamanda bildirir ve düzenlenen sözleşmeyi memur ile iki tanığın önünde imzalarlar.

Uygulamada işlem çoğunlukla noterde düzenleme şeklinde gerçekleştirilir.

Basit bir yazılı belge hazırlayıp imzalamak veya imzaları yalnız noterde onaylatmak geçerli bir mirastan feragat sözleşmesi kurmak için yeterli değildir.

Mirastan Feragat Sözleşmesi Nedir?

Miras hakkı kural olarak mirasbırakanın ölümüyle doğar.

Bu nedenle kişi annesi veya babası hayattayken henüz kazanılmış bir miras payının sahibi değildir.

Mirastan feragat sözleşmesi gelecekte ortaya çıkması muhtemel mirasçılık durumunu önceden düzenler.

Örneğin baba ile oğlu arasında:

“Oğul kendisine devredilen taşınmaz karşılığında babasının ileride açılacak mirasından tamamen feragat etmiştir.”

şeklinde geçerli bir feragat sözleşmesi kurulabilir.

Baba öldüğünde oğul kural olarak:

“Ben yine de miras payımı istiyorum.”

diyemez.

Tam feragat halinde artık mirasçı değildir.

Mirasçı kavramı ve yasal/atanmış mirasçılık ayrımı için Mirasçı Nedir? Kimler Mirasçı Olabilir? başlıklı yazımız incelenebilir.

Mirastan Feragat Ne Zaman Yapılabilir?

Mirastan feragat sözleşmesi mirasbırakan sağken yapılır.

Mirasbırakan öldükten sonra artık “mirastan feragat sözleşmesi” yapılamaz.

Ölümden sonra gündeme gelebilecek kurumlar;

• mirasın reddi,

• miras payının devri,

• miras paylaşımı

gibi farklı hukuki işlemlerdir.

Bu nedenle:

“Babam geçen hafta öldü, şimdi mirastan feragat etmek istiyorum.”

denildiğinde artık TMK m.528 anlamında feragat değil, başka bir hukuki yol değerlendirilmelidir.

Ölümden sonra mirasçının izleyeceği genel yol için Miras Hakkımı Nasıl Alırım? başlıklı yazımız incelenebilir.

Mirastan Feragat Sözleşmesi Noterde mi Yapılır?

Uygulamada evet; ancak teknik olarak mesele yalnız:

“Notere imza attırmak”

değildir.

Mirastan feragat bir miras sözleşmesidir ve TMK m.545 gereğince resmî vasiyetname şekline tabidir.

Tarafların arzularını resmî memura aynı anda bildirmeleri ve düzenlenen sözleşmeyi memur ile iki tanık huzurunda imzalamaları gerekir.

Yargıtay da mirastan feragat sözleşmesinin resmî vasiyetname şeklinde düzenlenmesi gerektiğini uzun süredir kabul etmektedir. 11.02.1959 tarihli 16/14 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı bu konuda temel içtihatlardan biridir.

Noterde İmza Onaylatmak Yeterli mi?

Hayır.

Tarafların kendi aralarında hazırladıkları:

“Miras hakkımdan feragat ediyorum.”

metnini notere götürüp yalnız imzalarını tasdik ettirmeleri, resmî miras sözleşmesi şeklinin yerine geçmez.

İşlemin düzenleme şeklinde ve miras sözleşmesinin kanuni usulüne uygun kurulması gerekir.

Bu fark önemlidir.

Çünkü yıllar sonra miras açıldığında:

“Zaten noterde yapılmıştı.”

demek tek başına sözleşmenin geçerli olduğunu göstermez.

Noterde hangi işlem türünün yapıldığı kontrol edilmelidir.

Mirasbırakan Vekil Aracılığıyla Feragat Sözleşmesi Yapabilir mi?

Mirasbırakan bakımından hayır.

Ölüme bağlı tasarrufta bulunma kişiye sıkı sıkıya bağlıdır.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2007/6349 E., 2007/7938 K. sayılı kararında mirasbırakanın bizzat katılmayıp vekil aracılığıyla düzenlenen feragat sözleşmesi geçerli kabul edilmemiştir.

Dolayısıyla:

“Babam bana vekâlet verdi, onun adına kardeşimle mirastan feragat sözleşmesi yaparım.”

yaklaşımı geçerli bir feragat sözleşmesi kurmaz.

İvazlı Mirastan Feragat Nedir?

İvazlı mirastan feragat, mirasçının gelecekteki miras hakkından bir karşılık alarak vazgeçmesidir.

Karşılık örneğin;

• para,

• taşınmaz,

• şirket hissesi,

• başka bir malvarlığı değeri

olabilir.

Örneğin babanın iki çocuğu olduğunu düşünelim.

Baba sağlığında çocuklardan birine İstanbul'da bir taşınmaz devreder.

Bunun karşılığında çocuk babanın gelecekteki mirasından usulüne uygun şekilde feragat eder.

Bu yapı, koşulları varsa ivazlı mirastan feragat niteliğindedir.

İvazlı Mirastan Feragat Edenin Çocukları Miras Alır mı?

Kural olarak hayır.

TMK m.528/3'e göre bir karşılık sağlanarak yapılan mirastan feragat, sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça feragat edenin altsoyu bakımından da sonuç doğurur.

Örneğin:

Baba → Oğul A → A'nın çocukları B ve C.

A, babasından önemli bir taşınmaz alarak mirastan ivazlı biçimde tamamen feragat etmişse, sözleşmede aksi düzenlenmedikçe A'nın çocukları B ve C de feragat nedeniyle mirasa çağrılmaz.

İşte bu nedenle ivazlı feragat sözleşmesinde:

“Feragat altsoyu kapsıyor mu?”

sorusunun metinde açıkça çözülmesi son derece önemlidir.

İvazsız Mirastan Feragat Nedir?

Mirasçı hiçbir ekonomik karşılık almadan gelecekteki miras hakkından vazgeçiyorsa ivazsız mirastan feragat söz konusudur.

Örneğin çocuk:

“Kardeşim aile şirketini yürütüyor. Ben herhangi bir bedel istemiyorum ve babamın mirasından feragat ediyorum.”

diyebilir.

Ancak yine basit beyan yeterli değildir.

Kanuni miras sözleşmesi şekline uyulması gerekir.

İvazsız Feragat Edenin Çocukları Mirasçı Olur mu?

İvazlı feragatten farklı olarak, karşılıksız feragatte altsoy kural olarak feragatten etkilenmez.

TMK m.528/3 yalnız bir karşılık sağlanarak yapılan feragatin altsoya etkisini açıkça düzenlediğinden, hükmün karşıt anlamından ivazsız feragatte altsoyun kural olarak mirasçılık konumunu koruduğu kabul edilmektedir. Kanunun gerekçesi de bu ayrımı açıklar.

Dolayısıyla ivazlı mı ivazsız mı olduğu, yalnız ekonomik bir ayrıntı değildir.

Bir sonraki kuşağın miras hakkını değiştirebilir.

İvazlı ve İvazsız Feragat Arasındaki Temel Fark

En önemli sonuç altsoy bakımındandır.

İvazlı feragat: Aksi kararlaştırılmadıkça altsoyu da etkiler.

İvazsız feragat: Altsoy kural olarak mirasçılık hakkını korur.

Bunun dışında alınan karşılık;

• tenkis,

• tereke alacaklıları,

• sözleşmeden dönme

bakımından da önemli sonuç doğurabilir.

Mirastan Kısmen Feragat Edilebilir mi?

Evet.

Mirastan feragat yalnız:

“Bütün miras hakkımdan vazgeçiyorum.”

şeklinde olmak zorunda değildir.

Öğretide baskın görüş ve Yargıtay uygulaması kısmi feragati kabul etmektedir. Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 2023/2198 E., 2023/3745 K. sayılı kararında da tam ve kısmi feragat ayrımı değerlendirilmiştir.

Kişi örneğin;

• miras payının belirli oranından,

• yalnız saklı pay korumasından,

• miras hakkının belirlenmiş kısmından

feragat edebilir.

Ancak kısmi feragat sözleşmelerinin metni çok daha dikkatli hazırlanmalıdır.

Sadece Saklı Paydan Feragat Edilebilir mi?

Evet, kısmi feragat bu şekilde de kurulabilir.

Örneğin çocuk:

“Mirasçılık sıfatım devam etsin fakat saklı pay korumasından vazgeçiyorum.”

şeklinde bir hukuki yapı kurabilir.

Bu durumda mirasbırakan, feragat edilen saklı pay alanında daha geniş tasarruf imkanına kavuşabilir.

Ancak mirasbırakan bu imkanı kullanmadan ölürse ve feragat edenin mirasçılık sıfatı devam ediyorsa sonuç tam feragatten farklı olur.

Bu nedenle sözleşmede:

“Mirasçılık sıfatından mı, saklı paydan mı, yoksa belirli orandan mı feragat ediliyor?”

açıkça yazılmalıdır.

Mirastan Feragat Eden Saklı Pay İsteyebilir mi?

Tam ve geçerli feragat halinde kural olarak hayır.

Feragat eden, mirasçılık sıfatını kaybettiğinden artık:

• miras payı,

• saklı pay,

• mirasçılıktan doğan tenkis hakkı

ileri süremez.

Ancak feragat sözleşmesinin kendisi geçersiz veya iptal edilmişse durum değişebilir.

Ayrıca feragat karşılığında mirasçıya verilen mal veya para, diğer mirasçıların saklı paylarını ihlal ediyorsa ayrı bir tenkis sorunu doğabilir.

Bu noktada iki şeyi ayırmak gerekir:

Feragat edenin tenkis istemesi

ile

diğer mirasçıların feragat eden kişiye yapılan kazandırmanın tenkisini istemesi

aynı şey değildir.

Feragat Karşılığında Verilen Mal Tenkis Edilebilir mi?

Evet, koşulları varsa.

TMK m.565, miras haklarının ölümden önce tasfiyesi amacıyla yapılan kazandırmaları tenkise tabi sağlararası kazandırmalar arasında saymaktadır. Ayrıca TMK m.573, mirastan feragat eden mirasçıya sağlığında tasarruf edilebilir kısmı aşan edimler verilmişse diğer mirasçıların tenkis isteyebileceğini özel olarak düzenler.

Örneğin üç çocuk bulunan bir ailede babanın:

“Sen mirastan feragat et.”

diyerek bir çocuğa toplam servetin çok büyük bölümünü sağlığında vermesi, diğer saklı paylı mirasçıların haklarını otomatik olarak ortadan kaldırmaz.

Ayrıntılı hesaplama ve tenkis sistemi için Tenkis Davası ile Tenkise Tabi Tasarruflar Nelerdir? başlıklı yazılarımız incelenebilir.

Tenkis Olursa Feragat Eden Ne Yapabilir?

Burada Türk Medeni Kanunu'nun az bilinen önemli bir hükmü vardır.

TMK m.574'e göre mirastan feragat eden kişi aldığı karşılığın tenkisi nedeniyle geri verme yükümlülüğü altına girerse iki seçenekten birini kullanabilir:

Tenkise tabi kısmı geri vermek

veya

aldıklarının tamamını terekeye geri vererek mirastan feragat etmemiş gibi paylaşmaya katılmak.

Bu hüküm feragat sözleşmesinin yalnız imza tarihinde değil, mirasbırakanın ölümündeki tereke hesabına göre de sonuç üretebildiğini gösterir.

Mirastan Feragat Belirli Bir Kişi Lehine Yapılabilir mi?

Evet.

Örneğin çocuk:

“Babamdan doğacak miras hakkımdan kardeşim Ayşe lehine feragat ediyorum.”

şeklinde bir sözleşme yapabilir.

Ancak bunun önemli sonucu TMK m.529'da düzenlenmiştir.

Feragat belirli bir kişi lehine yapılmış ve o kişi herhangi bir nedenle mirasçı olamamışsa feragat hükümden düşer.

Örnek

Babanın iki çocuğu A ve B olsun.

A, B lehine mirastan feragat ediyor.

Fakat B mirasbırakandan önce ölüyor ve somut olay nedeniyle B artık mirasçı olamıyor.

Bu durumda A'nın feragatinin devam edip etmediği TMK m.529 uyarınca yeniden değerlendirilir; kanun belirli kişi lehine yapılan feragatin, o kişinin mirasçı olamaması halinde hükümden düşeceğini düzenlemektedir.

Feragat Kimse Lehine Yapılmamışsa Pay Kime Gider?

TMK m.529/2 bu konuda özel bir karine getirir.

Feragat sözleşmesinde belirli bir kişi gösterilmemişse feragatin en yakın ortak kökün altsoyu lehine yapıldığı kabul edilir.

Bunların hiçbirinin mirasçı olamaması halinde feragat yine hükümden düşer.

Bu nedenle sözleşmede:

“Feragat edilen payın ekonomik ve miras hukuku bakımından kimin lehine sonuç doğurması amaçlanıyor?”

sorusu cevapsız bırakılmamalıdır.

Çocuğuma Ev Verip Mirastan Feragat Ettirebilir miyim?

Hukuken mümkündür.

Örneğin ailede üç çocuk bulunuyor ve çocuklardan birine sağlığınızda önemli bir taşınmaz veriyorsanız, bu çocuğun ilerideki miras hakkının da tasfiye edilmesi istenebilir.

Ancak iyi sözleşme yalnız:

“Evi aldı, mirastan feragat etti.”

demez.

Şu unsurları da düşünür:

• taşınmazın gerçek değeri,

• feragatin tam mı kısmi mı olduğu,

• altsoyu etkileyip etkilemediği,

• diğer mirasçıların saklı payları,

• verilen karşılığın tenkis riski,

• feragatin kimin lehine yapıldığı.

Aksi halde aile içi miras uyuşmazlığı çözülmek yerine yalnız geleceğe ertelenmiş olur.

Mirastan Feragat Eden Tereke Borçlarından Sorumlu Olur mu?

Tam feragat eden kişi mirasçılık sıfatını kaybettiğinden, kural olarak mirasçı sıfatıyla tereke borçlarından sorumlu olmaz.

Ancak burada TMK m.530 istisnası unutulmamalıdır.

Miras açıldığında tereke borçları karşılayamıyor ve borçlar diğer mirasçılar tarafından da ödenmiyorsa; feragat eden kişi ve mirasçıları, feragat karşılığında mirasbırakandan ölümden önceki beş yıl içinde aldıkları karşılıktan, mirasın açıldığı andaki zenginleşmeleri oranında tereke alacaklılarına karşı sorumlu olabilirler.

Bu hüküm özellikle yüksek bedelli ivazlı feragatlerde önemlidir.

Miras borçlarının genel sistemi için Mirasçıların Murisin Borçlarından Sorumluluğu başlıklı yazımız incelenebilir.

Beş Yıl Kuralı Ne Anlama Gelir?

Örneğin baba ölümünden üç yıl önce oğluna 10 milyon TL değerinde taşınmaz vererek ivazlı mirastan feragat sözleşmesi yapmış olsun.

Baba öldüğünde tereke ağır borçlu çıkıyor ve kalan mirasçılar bu borçları ödeyemiyorsa TMK m.530 kapsamında feragat karşılığı alınan değer yönünden tereke alacaklılarının talebi gündeme gelebilir.

Bu nedenle:

“Mirastan feragat ettim, artık mirasbırakanın borçları hiçbir şartta beni ilgilendirmez.”

ifadesi mutlak olarak doğru değildir.

Mirastan Feragat ile Mirasın Reddi Arasındaki Fark Nedir?

Bu iki kurum tamamen farklıdır.

Mirastan feragat, mirasbırakan hayattayken, onunla yapılan sözleşmedir.

Mirasın reddi ise mirasbırakan öldükten sonra, mirasçı olmuş kişinin mirası kabul etmediğini bildirmesidir.

Feragat için mirasbırakanın katılımı gerekir.

Mirasın reddi ise mirasçının tek taraflı beyanına dayanır.

Mirasın reddinde genel olarak üç aylık süre bulunurken, mirastan feragatte böyle bir ölüm sonrası üç aylık süre söz konusu değildir.

Bu konuların ölüm sonrası uygulaması Miras Hakkımı Nasıl Alırım? sayfamızda ayrıca açıklanmaktadır.

Mirastan Feragat ile Mirastan Çıkarma Aynı Şey mi?

Hayır.

Mirastan feragat anlaşmadır.

Mirastan çıkarma ise mirasbırakanın belirli kanuni sebepler varsa tek taraflı yaptığı ölüme bağlı tasarruftur.

Feragatte:

mirasçının rızası vardır.

Çıkarmada ise:

mirasçı kabul etmese dahi mirasbırakan gerekli yasal koşullar varsa çıkarma tasarrufu yapabilir.

Mirastan çıkarma için kanunun aradığı ağır sebepler mirastan feragat sözleşmesinde aranmaz.

Ayrıntılı bilgi için Mirastan Çıkarma Nedir? başlıklı yazımız incelenebilir.

Mirastan Feragat ile Miras Payının Devri Aynı mı?

Hayır.

Feragatte kişi, miras açılmadan önce gelecekteki mirasçılık konumundan tamamen veya kısmen çıkar.

Miras payı devrinde ise mevcut veya gelecekteki payın ekonomik değeri üzerinde farklı bir sözleşme ilişkisi kurulur.

Özellikle mirasbırakan öldükten sonra:

“Kardeşime payımı bırakıyorum.”

işlemi artık mirastan feragat değildir.

Miras payının devri veya paylaşım hükümleri değerlendirilmelidir.

Mirastan Feragat ile Mirasta Denkleştirme Aynı Şey mi?

Hayır.

Denkleştirmede kişinin geçmişte aldığı karşılıksız kazandırmanın miras paylaşımındaki hesabı tartışılır.

Feragatte ise mirasbırakan ile mirasçı arasında gelecekteki miras hakkını etkileyen bir sözleşme bulunmaktadır.

Örneğin babanın çocuğuna şirket kuruluşu için para vermesi otomatik olarak:

“Çocuk mirastan feragat etti.”

anlamına gelmez.

Denkleştirme sistemi için Mirasta Denkleştirme Nedir? başlıklı yazımız incelenebilir.

Eş Mirastan Feragat Edebilir mi?

Evet.

Sağ kalan eş de yasal mirasçı olduğundan koşulları varsa mirastan feragat sözleşmesi yapılabilir.

Ancak çok önemli bir ayrım vardır:

Eşin miras hakkı ile evlilik mal rejiminden doğan alacağı aynı şey değildir.

Örneğin edinilmiş mallara katılma rejiminde eşin katılma alacağı, miras hakkından bağımsız bir mal rejimi alacağıdır.

Bu nedenle eşin:

“Eşimin mirasından feragat ediyorum.”

demesi, sözleşmede ve ilgili mal rejimi kurallarında ayrıca bir düzenleme yoksa, katılma alacağından da otomatik olarak vazgeçtiği anlamına gelmeyebilir. Bu ayrım öğretide de özellikle vurgulanmaktadır.

Uygulama Notu

İkinci evliliklerde mirastan feragat sözleşmesi hazırlanırken yalnız:

“Eş mirasçı olmayacak.”

diye düşünmek yeterli değildir.

Önce evlilik mal rejimi tasfiye edildiğinde terekeye gerçekte hangi malvarlığının kalacağı hesaplanmalıdır.

Mirastan Feragat Sözleşmesi Sonradan Kaldırılabilir mi?

Miras sözleşmelerinin bağlayıcılığı vasiyetnameden farklıdır.

Vasiyetname tek taraflı olarak değiştirilebilirken, miras sözleşmesinde taraflar sözleşmeyle bağlanırlar.

TMK m.546'ya göre miras sözleşmesi, tarafların yazılı anlaşmasıyla her zaman ortadan kaldırılabilir.

Dolayısıyla mirasbırakan:

“Fikrimi değiştirdim, feragati tek başıma iptal ediyorum.”

diyerek her durumda sözleşmeden çıkamaz.

Feragat sözleşmesinin ortadan kaldırılması, iptali veya sözleşmeden dönme yolları ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Kararlaştırılan Bedel Ödenmezse Ne Olur?

İvazlı feragatte karşılığın ifası ayrıca önemlidir.

TMK m.547, miras sözleşmesi gereğince sağlararası edim isteme hakkı bulunan tarafa, edim sözleşmeye uygun yerine getirilmez veya güvence altına alınmazsa borçlar hukuku kuralları uyarınca sözleşmeden dönme imkanı tanır.

Dolayısıyla:

“Feragat sözleşmesinde 5 milyon TL ödenecek denildi ama ödeme hiç yapılmadı.”

durumu yalnız basit bir tahsilat meselesi olmayabilir.

Sözleşmenin devam edip etmeyeceği ve dönme hakkı ayrıca incelenmelidir.

Mirastan Feragat Sözleşmesi İptal Edilebilir mi?

Evet.

Feragat sözleşmesi;

• ehliyetsizlik,

• irade sakatlığı,

• hata,

• hile,

• korkutma,

• şekil eksikliği,

• muvazaa

gibi sebeplerle dava konusu olabilir.

Ancak:

“Şimdi pişman oldum.”

tek başına iptal sebebi değildir.

Geçerli biçimde yapılan feragat sözleşmesi ciddi sonuç doğuran bağlayıcı bir işlemdir.

Tehdit veya Baskıyla İmzalanan Feragat Sözleşmesi İptal Edilebilir mi?

Koşulları varsa evet.

Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 15.01.2026 tarihli, 2025/5107 E., 2026/275 K. sayılı kararının konusu da tehdit ve korkutma iddiasıyla mirastan feragat sözleşmesinin iptaliydi.

Ancak bu dosyada Yargıtay, davacının hukuki durumu daha önce öğrenmiş olmasına rağmen TBK m.39'daki bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde dava açmadığı gerekçesiyle ret kararını onadı.

Bu karar iki önemli sonucu gösteriyor:

İptal sebebinin bulunması tek başına yetmez.

Ayrıca:

İptal hakkının süresinde kullanılması gerekir.

Uygulama Notu

Feragat sözleşmesinin;

• tehditle,

• hileyle,

• kandırılarak,

• baskıyla

imzalatıldığı düşünülüyorsa yıllarca beklemek ciddi hak kaybı yaratabilir.

Sözleşme ve olay öğrenildiği anda süre analizi yapılmalıdır.

Mirastan Feragat Eden Sonradan Muris Muvazaası Davası Açabilir mi?

Tam ve geçerli feragat halinde burada çok ciddi bir sonuç vardır.

Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 2025/6387 E., 2026/507 K. sayılı kararında, geçerli ivazlı mirastan feragat sözleşmesi nedeniyle mirasçılık sıfatını kaybetmiş kişinin muris muvazaasına dayanarak tapu iptal ve tescil davası açmak için gerekli aktif taraf sıfatına sahip olmadığı kabul edilmiştir.

Yani kişi önce:

“Mirastan tamamen feragat ettim.”

deyip karşılığını aldıktan sonra, sözleşme geçerliliğini koruduğu sürece:

“Babam diğer mirasçılardan mal kaçırdı, ben de mirasçıyım.”

diyerek aynı şekilde hareket edemez.

Önce feragat sözleşmesinin hukuki etkisinin ortadan kalkıp kalkmadığı değerlendirilmelidir.

Muris muvazaasının şartları için Mirastan Mal Kaçırma Nedir? başlıklı yazımız incelenebilir.

Feragat Sözleşmesi Vasiyetname Gibi Açılır mı?

Hayır.

Burada çok teknik fakat önemli bir ayrıntı bulunmaktadır.

Mirastan feragat sözleşmesinin resmî vasiyetname şeklinde yapılması, onun vasiyetname olduğu anlamına gelmez.

Yargıtay 14. Hukuk Dairesinin 2017/5681 E., 2021/1924 K. sayılı kararına göre noterde düzenlenen mirastan feragat sözleşmesinin, mirasbırakanın ölümünden sonra vasiyetnameler gibi Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilip açılması ve okunması gerektiğine ilişkin bir kanuni düzenleme yoktur.

Bu ayrıntı, uygulamada feragat sözleşmesinin vasiyetnameyle karıştırılmasını önlemek bakımından önemlidir.

Mirastan Feragat Sözleşmesi Yaparken En Sık Yapılan Hatalar

1. Adi Yazılı Belgeyle Feragat Etmeye Çalışmak

Geçerli miras sözleşmesi şeklini karşılamaz.

2. Noterde Yalnız İmza Tasdiki Yaptırmak

Düzenleme şeklindeki resmî işlemle aynı şey değildir.

3. Mirasbırakan Yerine Vekilin Katılması

Mirasbırakanın bizzat katılması gerekir.

4. İvazlı mı İvazsız mı Olduğunu Açık Yazmamak

Altsoyun miras hakkını doğrudan etkileyebilir.

5. Altsoya Etkiyi Hiç Düzenlememek

Yıllar sonra torunların mirasçı olup olmadığı tartışmasına yol açabilir.

6. Feragatin Kimin Lehine Yapıldığını Belirsiz Bırakmak

TMK m.529 nedeniyle feragatin hükümden düşmesi sorunu ortaya çıkabilir.

7. Feragat Karşılığını Gerçekçi Değerlememek

Aşırı kazandırma tenkis sorununa dönüşebilir.

8. Sadece Miras Hakkından Feragat Edildiği Halde Eşin Mal Rejimi Alacağını da Bitti Sanmak

İki hak birbirinden farklıdır.

9. Tam Feragat ile Saklı Paydan Feragati Karıştırmak

Kişinin ileride mirasçı olup olmayacağını değiştirir.

10. Borçlardan Hiçbir Şartta Sorumluluk Olmayacağını Düşünmek

TMK m.530'daki beş yıllık alacaklı koruması unutulmamalıdır.

11. Sözleşmenin İptali İçin Yıllarca Beklemek

İrade sakatlığı iddialarında hak düşürücü süre sorunu ortaya çıkabilir.

12. Ölümden Sonra “Mirastan Feragat Sözleşmesi” Yapmaya Çalışmak

Bu aşamada artık başka miras hukuku kurumları uygulanır.

Mirastan Feragat Sözleşmesi Hazırlanırken Kontrol Listesi

Feragat Tam mı Kısmi mi?

Mirasçılık tamamen mi bitecek?

Yalnız saklı paydan mı vazgeçilecek?

Karşılık Var mı?

Para mı?

Taşınmaz mı?

Şirket hissesi mi?

Karşılığın Değeri Ne?

Diğer mirasçıların saklı paylarını etkiliyor mu?

Altsoy Ne Olacak?

Çocuklar ve torunlar feragat sonucundan etkilenecek mi?

Feragat Kimin Lehine?

Belirli kişi mi?

Genel feragat mi?

Eş Söz Konusuysa Mal Rejimi Hesaplandı mı?

Miras payı ile katılma alacağı birbirinden ayrıldı mı?

Tereke Borcu Riski Var mı?

TMK m.530 bakımından son beş yıl değerlendirildi mi?

Eski Vasiyetname veya Miras Sözleşmesi Var mı?

Yeni sözleşmeyle çelişiyor mu?

İfa Nasıl Belgelenecek?

Karşılığın gerçekten ödendiğini yıllar sonra nasıl ispat edeceğiz?

Uygulama Notu: Feragat Sözleşmesini Yalnız Bugünkü Malvarlığına Göre Yapmamak

Bence bu sözleşmelerde en büyük pratik hata şudur:

Bugün babanın 20 milyon TL malvarlığı vardır.

Çocuğa 5 milyon TL değerinde taşınmaz verilir ve:

“Adil oldu.”

denilerek feragat sözleşmesi yapılır.

Fakat baba 15 yıl daha yaşar.

Şirket büyür.

Yeni taşınmazlar alınır.

Servet 100 milyon TL'ye çıkar.

Mirasbırakan öldüğünde tarafların yıllar önceki ekonomik varsayımları ile gerçek tereke birbirinden tamamen farklı olabilir.

Bu her durumda sözleşmeyi geçersiz hale getirmez.

Ancak sözleşme hazırlanırken:

gelecekte servetin büyümesi, küçülmesi ve malvarlığı kompozisyonunun değişmesi

de düşünülmelidir.

İyi feragat sözleşmesi yalnız bugünkü matematiği değil, gelecekteki uyuşmazlık ihtimalini de yönetir.

Uygulama Notu: Aile Şirketlerinde Mirastan Feragat

Mirastan feragat özellikle aile şirketlerinde güçlü bir miras planlama aracı olabilir.

Örneğin üç çocuktan yalnız biri şirketi yönetiyor olabilir.

Diğer çocuklara;

• taşınmaz,

• nakit,

• başka yatırımlar

verilerek şirketi yöneten çocuğun ileride şirket paylarının bütünlüğünü koruması amaçlanabilir.

Ancak bu yapıda;

• şirket değeri,

• diğer malların değeri,

• saklı pay,

• feragat bedeli,

• altsoy,

• tenkis

birlikte hesaplanmalıdır.

Aksi halde:

“Şirketi tek çocukta bırakalım, diğerlerine birer ev verelim.”

şeklindeki basit plan, miras açıldıktan sonra yüksek bedelli tenkis veya sözleşme iptali uyuşmazlıklarına dönüşebilir.

Sık Sorulan Sorular

Mirastan feragat nasıl yapılır?

Mirasbırakan hayattayken mirasçıyla mirastan feragat sözleşmesi yapılır. İşlem TMK m.545 uyarınca resmî vasiyetname şeklinde, resmî memur ve iki tanık huzurunda gerçekleştirilmelidir.

Noterde mirastan feragat edilebilir mi?

Evet. Uygulamada çoğunlukla noter huzurunda düzenleme şeklinde mirastan feragat sözleşmesi yapılır.

Kendi aramızda kâğıt imzalarsak geçerli olur mu?

Geçerli miras sözleşmesi için kanuni resmî şekle uyulması gerekir. Adi yazılı belge yeterli değildir.

Mirastan feragat eden kişi mirasçı olur mu?

Tam ve geçerli feragatte kişi mirasçılık sıfatını kaybeder.

Mirastan feragat eden saklı pay alabilir mi?

Tam feragatte kural olarak hayır. Feragat sözleşmesinin geçersizliği veya iptali ayrıca değerlendirilir.

Mirastan feragat edenin çocukları mirasçı olur mu?

İvazlı feragatte sözleşmede aksi yoksa altsoy da etkilenir. İvazsız feragatte altsoy kural olarak miras hakkını korur.

Para karşılığı mirastan feragat edilir mi?

Evet. İvazlı feragatte para veya başka malvarlığı değeri karşılık olarak kararlaştırılabilir.

Ev karşılığında mirastan feragat edilir mi?

Evet. Ancak taşınmazın değeri, saklı paylar ve tenkis riski ayrıca değerlendirilmelidir.

Sadece saklı paydan feragat edilebilir mi?

Kısmi feragat kapsamında yalnız saklı pay korumasından vazgeçilmesi mümkündür.

Mirastan feragat edenin borç sorumluluğu var mı?

Tam feragat eden kişi kural olarak tereke borçlarından mirasçı sıfatıyla sorumlu olmaz. Ancak TMK m.530'da feragat karşılığında son beş yıl içinde alınan değerler bakımından özel alacaklı koruması vardır.

Mirastan feragat ile mirasın reddi aynı mı?

Hayır. Feragat ölümden önce sözleşmeyle, mirasın reddi ise ölümden sonra yapılır.

Mirastan feragat ile mirastan çıkarma aynı mı?

Hayır. Feragat anlaşmayla; mirastan çıkarma ise kanuni sebepler varsa mirasbırakanın tek taraflı tasarrufuyla gerçekleşir.

Feragat sözleşmesi iptal edilebilir mi?

Şekil eksikliği, ehliyetsizlik, hile, hata, tehdit, korkutma ve benzeri sebepler varsa koşulları çerçevesinde iptal veya hükümsüzlük gündeme gelebilir.

Mirastan feragat eden sonradan muris muvazaası davası açabilir mi?

Tam ve geçerli feragat nedeniyle mirasçılık sıfatı kaybedilmişse, mirasçılık sıfatına bağlı muris muvazaası davasında aktif taraf sıfatı bulunmayabilir. Yargıtay 1. HD'nin 2026 tarihli güncel kararı bu yöndedir.

Mirastan feragat sözleşmesinden vazgeçilebilir mi?

Tarafların yazılı anlaşmasıyla miras sözleşmesi ortadan kaldırılabilir. Tek taraflı vazgeçme ise her durumda mümkün değildir.

Feragat karşılığı verilen para ödenmezse ne olur?

Karşılığın ifa edilmemesi halinde alacak ve TMK m.547 kapsamındaki sözleşmeden dönme imkanları ayrıca değerlendirilmelidir.

Feragat edilen pay kardeşe bırakılabilir mi?

Feragat belirli bir kişi lehine kurulabilir. Ancak o kişinin mirasçı olamaması halinde TMK m.529 uyarınca feragatin hükümden düşmesi gündeme gelebilir.

Feragat sözleşmesi ölümden sonra mahkemede açılır mı?

Miras sözleşmesinin resmî vasiyetname şeklinde yapılması, vasiyetname gibi açılıp okunacağı anlamına gelmez. Yargıtay bu konuda feragat sözleşmesinin vasiyetname açma usulüne tabi olmadığı yönünde karar vermiştir.

Sonuç

Mirastan feragat sözleşmesi, miras hukukunun en güçlü fakat en yanlış kullanılan araçlarından biridir.

Doğru kurulmuş bir sözleşme;

• aile servetinin önceden planlanmasını,

• aile şirketinin bölünmemesini,

• belirli mirasçıların sağlıkta tatmin edilmesini,

• ölümden sonra çıkabilecek miras uyuşmazlıklarının azaltılmasını

sağlayabilir.

Yanlış kurulmuş sözleşme ise tam tersine;

• şekil,

• altsoy,

• tenkis,

• irade sakatlığı,

• karşılığın ödenmesi,

• tereke alacaklıları

üzerinden yıllarca süren yeni davalar yaratabilir.

Bu nedenle mirastan feragat sözleşmesinde yalnız:

“Mirasçı ne alacak?”

sorusu sorulmamalıdır.

Aynı anda şu sorular da cevaplanmalıdır:

Feragat eden tam olarak hangi haktan vazgeçiyor?

Çocukları ve torunları bundan etkilenecek mi?

Verilen karşılık diğer mirasçıların saklı paylarını ihlal ediyor mu?

Feragat kimin lehine yapılıyor?

Mirasbırakan öldüğünde sözleşme hangi ekonomik tabloda uygulanacak?

İyi bir mirastan feragat sözleşmesi yalnız bugünkü aile anlaşmasını kâğıda dökmez.

On veya yirmi yıl sonra miras açıldığında çıkabilecek davayı daha bugünden öngörür.

Miras hukukundaki genel dava ve planlama süreci için Miras Avukatı sayfamız incelenebilir.

Yazar Hakkında

Av. Mehmet Serhat Tercan

Av. Mehmet Serhat Tercan, İstanbul Barosu'na kayıtlı avukat olup Tercan Avukatlık Bürosu'nun kurucusudur.

Çalışmalarını özellikle miras planlaması, mirastan feragat sözleşmeleri, vasiyetnameler, tenkis, muris muvazaası, miras paylaşımı ve aile servetinden kaynaklanan uyuşmazlıklar üzerinde sürdürmektedir.

Mirastan feragat çalışmalarında yalnız sözleşmenin geçerli şekilde düzenlenmesini değil; altsoy, saklı pay, tenkis, aile şirketleri ve sözleşmenin yıllar sonra doğurabileceği dava risklerini birlikte değerlendirmektedir.

Av. Mehmet Serhat Tercan hakkında daha fazla bilgi

İstanbul / Kadıköy Ofis Bilgileri

Tercan Avukatlık Bürosu

Fenerbahçe Mah.
Fener Kalamış Cad. No:65/3
Kadıköy / İstanbul

Telefon: 0532 659 48 54

Görüşmeler randevu ile gerçekleştirilmektedir.

İletişim ve randevu

Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Mirastan feragat sözleşmesinin kapsamı ve sonuçları; feragatin ivazlı veya ivazsız olması, altsoy, saklı paylar, geçmiş kazandırmalar ve aile malvarlığının yapısına göre ayrıca değerlendirilmelidir.