Kripto Para Avukatı

KRİPTO PARA HUKUKU

 

Kripto para (crypto paralar) hayatımıza yeni girmiş yeni yatırım ve geleceğin teknolojisini içeren araçlardır. Pek tabii herşeyin olduğu gibi bu alanında hukuki düzenlemelere ihtiyaç duyduğu açıktır.

Ülkemizde çeşitli firmalar (borsalar) aracılığı ile kripto para alım satım işlemleri yapılabilmektedir. Bu sağlayıcıların zaman zaman sistemlerinde yaşanan gecikmeler nedeniyle kullanıcılar zararlara uğrayabilmekte bazen ise hukuki düzenleme olmaksızın kurulan firmalar aracılığı ile dolandırıcılık faaliyetleri gözlemlenmektedir. 

Bitcoin başta olmak üzere bir çok altcoin alım satımı yaparken bir anda sistemlerin kilitlenmesi nedeniyle zarara uğrayan kullanıcıların bu zararlarının tazmini başta olmak üzere transfer talimatlarının alınmaması yahut hatalı işlem gerçekleştirilmesi gibi birçok hatalı uygulama nedeniyle zarar meydana gelmektedir. Ülkemizde ve dünyada henüz hukuki altyapı tam anlamıyla oturtulamamış olmakla takibi imkansız bir sektör olan kripto para zamanla düzenlemelere kavuşacak ve daha güvenli bir yatırım aracı haline dönüşecektir. Halihazırda ise mevcut uyuşmazlıklara genel hükümler tatbik edilmekte hakimler tarafından hukuk sevk edilerek uyuşmazlık nihayete erdirilmektedir.

 

Blockchain ve Kripto Para Teknolojisi

 

Blok zinciri olarak da adlandırılabilecek blockhain teknolojisi bir ağdaki işlemlerin adeta birbirine zincirle bağlanmış bloklar halinde kaydedildiği ve işlemlerin şifreleme (kriptografi) kullanılarak güvenli hale getirilmesini sağlayan bir teknolojidir.

Kripto para blockhain teknolojisi ve bu teknolojinin getirmiş olduğu şifreleme (kriptografi) özelliği ile oluşturulan iktisadi açıdan değer teşkil eden ve değiş tokuş edilmesi mümkün dijital varlıklardır.

Kripto para ilk kez 2009’da Satoshi Nakamoto tarafından oluşturulan Bitcoin ile hayatımıza girmiştir. Bitcoin, ilk oluşturulan kripto para olması sebebiyle kripto para sisteminde başat aktörtür. Bitcoin dışında oluşturulan tüm kripto paralar alternatif coin (alternative coin) ya da altcoin olarak adlandırılmaktadır. Son dönemlerde kripto paralar artan ilgi dolayısıyla kripto para piyasası 2,5 trilyon $ aşmıştır.

 

Kripto Para Hukuku

 

Hukuk toplumsal düzeni sağlamak amacıyla oluşturulan ve uyulması kamu gücü ile desteklenmiş kurallar bütünüdür. Böylelikle kişiler hukuki güvenlik içerisinde yaşayarak başta can ve mal güvenliği olmak üzere her alanda kendilerini güvende hisseder ve bu da düzen ve barış içerisinde bir toplumu meydana getirir.

Kripto para henüz çok yeni bir alan olması sebebiyle yasal düzenlemelere tabi kılınmamıştır ancak hukuk yapısı itibariyle dinamik bir özellik arz eder ve insan hayatına temas eden her hususla er ya da geç etkileşim sağlar.

 

  • Para Görüşü

Türk Hukukunda paranın ne olduğuna ilişkin bir tanım bulunmamakla beraber 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 99. maddesi para kavramını tanımlamamıza yardımcı olabilecektir.

Buna göre;

“Konusu para olan borç Ülke parasıyla ödenir.”

şeklindeki düzenlemeden de anlaşılacağı üzere para bir devletin yetkili makamlarınca değiş-tokuş aracı olarak piyasaya sürülen değerdir.

Söz konusu tanım ışığı altında kripto paraların hukukumuzca para olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığını açıkça söyleyebiliriz zira kripto paraların özelliklerinden biri merkeziyetsiz olmalarıdır. Dolayısıyla bir ülkenin yetkili makamlarının kontrolü altında bulunan bir varlığın kripto para olarak kabulü mümkün değildir.

 

  • Elektronik Para Görüşü

6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri Ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun ile elektronik para;

“İhraç eden kuruluş tarafından kabul edilen fon karşılığı ihraç edilen, elektronik olarak saklanan, bu Kanunda tanımlanan ödeme işlemlerini gerçekleştirmek için kullanılan ve elektronik para ihraç eden kuruluş dışındaki gerçek ve tüzel kişiler tarafından da ödeme aracı olarak kabul edilen parasal değeri,”

şeklindeki düzenleme ile tanımlanmıştır. İlgili tanım ışığı altında kripto paraların elektronik para olarak kabulü mümkün değildir zira kripto paralar Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası tarafından yetkilendirilmiş bir kuruluş tarafından ihraç edilmemektedir.

 

  • Eşya Görüşü

Eşya Hukukuna ilişkin düzenlemeler 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ile ihdas edilmiş olmasına rağmen ilgili kanunda eşya tanımlanmış değildir. Hukukun kaynaklarından biri olan doktrindeki görüşler uyarınca eşyanın iki unsuru olduğu kabul edilmektedir; üzerinde hakimiyet tesis edilme ve cismani bir varlığa sahip olma. Eşya görüşü doğrultusunda kripto paralar değerlendirildiğinde kripto paralar üzerinde her ne kadar hakimiyet sağlanabilse de cismani bir varlık teşkil etmemeleri nedeniyle eşya olarak kabulü mümkün değildir.

 

  • Menkul Kıymet Görüşü

Menkul Kıymet 6362 Sermaye Piyasası Kanunu’nun 3. Maddesi ile;

Para, çek, poliçe ve bono hariç olmak üzere; 1) Paylar, pay benzeri diğer kıymetler ile söz konusu paylara ilişkin depo sertifikalarını, 2) Borçlanma araçları veya menkul kıymetleştirilmiş varlık ve gelirlere dayalı borçlanma araçları ile söz konusu kıymetlere ilişkin depo sertifikalarını ifade eder.”

Şeklindeki düzenleme ile tanımlanmıştır. Kripto paraların söz konusu tanıma da uymadığı görülmektedir.

 

Türk Hukukunda kripto paraya ilişkin bir tanım dolayısıyla bir düzenleme bulunmadığı açıktır. Şu aşamada dijital bir varlık olarak kabul edilmesinin ve niteliğine uygun düştüğü ölçüde eşya hukukuna ilişkin hükümlerin kıyasen uygulanması en makul çözüm gibi görünmektedir.

kripto para avukatı

 

Kaldıraçlı İşlemler

Kripto paralarda kaldıraçlı işlem yasağı 'na ilişkin makalemize buradan ulaşabilirsiniz.