Banka Miras Parasını Vermiyor, Ne Yapılmalı?

Mirasbırakanın vefatından sonra banka hesaplarında bulunan para, mevduat ve diğer malvarlığı değerleri terekeye dahil olur. Ancak mirasçıların mirasçılık belgesini almış olması, bankadaki paranın her durumda hemen ödeneceği anlamına gelmez.

Uygulamada mirasçılar sıklıkla “Banka miras parasını vermiyor, ne yapmalıyım?”, “Murisin bankadaki parası nasıl alınır?” veya “Tek başıma kendi miras payımı bankadan çekebilir miyim?” sorularıyla karşılaşmaktadır.

Bankanın ödeme yapmamasının sebebi; mirasçılık belgesinin bulunmaması, birden fazla mirasçının birlikte hareket etmemesi, veraset ve intikal vergisine ilişkin işlemlerin tamamlanmamış olması, hesap üzerinde haciz veya tedbir bulunması ya da miras ortaklığından kaynaklanan hukuki sınırlamalar olabilir.

Bu nedenle bankanın ödeme yapmamasının hukuka uygun olup olmadığı, öncelikle bankanın parayı hangi gerekçeyle vermediği belirlenerek değerlendirilmelidir.

Mirasbırakanın Bankadaki Parası Kime Aittir?

Bir kişinin ölümüyle birlikte yalnızca taşınmazları değil; banka hesaplarındaki paraları, mevduatları ve terekeye dahil diğer malvarlığı değerleri de mirasçılara geçer.

Miras bir bütün olarak intikal eder.

Birden fazla mirasçı bulunması halinde ise paylaşmaya kadar mirasçılar arasında miras ortaklığı meydana gelir. Mirasçılar terekeye dahil haklar üzerinde kural olarak elbirliği halinde hak sahibi olurlar.

Bu nedenle murisin bankadaki parasında her mirasçının mirasçılık belgesinde yazan oran kadar bağımsız ve doğrudan çekebileceği ayrı bir banka hesabı oluşmaz.

Öncelikle miras ortaklığının ve bankacılık işlemlerinin gerektirdiği süreçlerin tamamlanması gerekir.

Murisin Bankadaki Parası Nasıl Öğrenilir?

Mirasçılar her zaman mirasbırakanın hangi bankalarda hesabı bulunduğunu bilmeyebilir.

Mirasçılık sıfatının ortaya konulmasından sonra terekeye ilişkin araştırmalar yapılarak murisin banka hesapları ve diğer malvarlığı değerlerinin belirlenmesi gerekebilir.

Özellikle yüksek değerli veya dağınık malvarlığı bulunan terekelerde yalnızca aile tarafından bilinen hesaplarla yetinilmemesi; terekenin aktif ve pasiflerinin birlikte değerlendirilmesi önemlidir.

Çünkü miras yalnızca alacak ve mallardan değil, bazı durumlarda borç ve yükümlülüklerden de oluşabilir.

Banka Miras Parasını Neden Vermez?

Bankanın murise ait hesabı mirasçılara hemen ödememesinin farklı sebepleri olabilir.

En sık karşılaşılan nedenler şunlardır:

• Mirasçılık belgesinin ibraz edilmemiş olması,

• birden fazla mirasçının birlikte hareket etmemesi,

• mirasçıların kimlik veya vekâlet işlemlerinin eksik olması,

• veraset ve intikal vergisine ilişkin işlemlerin tamamlanmamış olması,

• hesap üzerinde haciz bulunması,

• mahkeme tarafından verilmiş ihtiyati tedbir veya başka bir kısıtlama bulunması,

• mirasçılar arasında uyuşmazlık bulunması,

• miras ortaklığının henüz paylaşılmamış olması,

• bankanın ek belge talep etmesi.

Bu nedenle ilk yapılması gereken şey, bankadan ödemenin hangi hukuki veya idari gerekçeyle yapılmadığının yazılı olarak öğrenilmesidir.

Mirasçılık Belgesi Bankadaki Parayı Almak İçin Yeterli midir?

Her zaman yeterli değildir.

Mirasçılık belgesi, kişinin mirasçı olduğunu ve miras payını gösteren temel belgedir. Mirasçılık belgesi genel olarak noter veya Sulh Hukuk Mahkemesi aracılığıyla alınabilir.

Ancak mirasçılık belgesinin alınmış olması, birden fazla mirasçının bulunduğu terekeye ait paranın her mirasçıya doğrudan ayrı ayrı ödeneceği anlamına gelmez.

Miras ortaklığı devam ettiği sürece ayrıca;

• diğer mirasçıların durumu,

• vergi işlemleri,

• bankanın talep ettiği belgeler,

• tereke üzerindeki hukuki kısıtlamalar

değerlendirilmelidir.

Mirasçılık Belgesi – Veraset İlamı Nedir? →

Tüm Mirasçıların Birlikte Bankaya Gitmesi Gerekir mi?

Birden fazla mirasçı bulunması halinde tereke paylaşılıncaya kadar mirasçılar terekeye elbirliği halinde sahip olurlar.

Bu nedenle bankadaki tereke parasının tasarrufu bakımından kural olarak mirasçıların birlikte hareket etmesi gerekir.

Ancak “her mirasçının aynı anda banka şubesinde fiziksel olarak bulunması zorunludur” şeklinde mutlak bir kuraldan söz etmek doğru değildir.

Somut duruma göre;

• diğer mirasçıların vekâlet vermesi,

• yetkili temsilci aracılığıyla işlem yapılması,

• miras ortaklığına temsilci atanması,

• terekenin paylaşılması,

• elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi

gibi farklı hukuki yollar gündeme gelebilir.

Dolayısıyla sorun, yalnızca “bankaya hep birlikte gitmek” değil; tereke üzerinde hukuken geçerli şekilde birlikte tasarruf iradesinin sağlanıp sağlanmadığıdır.

Tek Mirasçı Kendi Payını Bankadan Çekebilir mi?

Mirasçılar arasında miras ortaklığı devam ettiği sürece, tek bir mirasçının “veraset ilamında benim payım dörtte bir, dörtte biri bana ödeyin” diyerek banka hesabındaki paranın kendi payına düşen kısmını tek başına talep etmesi kural olarak mümkün değildir.

Çünkü paylaşma gerçekleşinceye kadar mirasçıların hakkı, terekeye dahil belirli mallar üzerinde bağımsız paylar şeklinde değil; terekenin bütünü üzerinde elbirliği şeklindedir.

Mirasçılar anlaşmıyorsa hukuki duruma göre;

• terekenin paylaşılması,

• miras ortaklığına temsilci atanması,

• elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete çevrilmesi

gibi yollar değerlendirilebilir.

Bankadaki paranın alınamamasının sebebi diğer mirasçıların işlem yapmaması ise, uyuşmazlığın doğrudan bankaya karşı açılacak basit bir alacak davası şeklinde değerlendirilmesi her zaman doğru olmayabilir.

Öncelikle miras ortaklığından kaynaklanan engelin nasıl giderileceği belirlenmelidir.

Veraset ve İntikal Vergisi Ödenmeden Miras Parası Alınabilir mi?

Murisin bankadaki parası veraset ve intikal vergisi bakımından da değerlendirilmelidir.

Bankalar, miras yoluyla intikal eden para ve diğer menkul değerlerin mirasçılara verilmesi sırasında vergi mevzuatından kaynaklanan yükümlülükleri yerine getirmek zorundadır.

Bu nedenle mirasçılardan veraset ve intikal vergisine ilişkin belge talep edilebilir.

Ancak “veraset ve intikal vergisinin tamamı ödenmeden banka hiçbir şekilde para veremez” şeklinde mutlak bir değerlendirme doğru değildir.

Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu kapsamında, gerekli vergi belgesinin ibraz edilmediği bazı durumlarda bankanın kanunda öngörülen vergi karşılığı kesintiyi uygulaması gündeme gelebilir.

Bu nedenle bankanın vergi gerekçesiyle ödeme yapmadığı durumda;

1. veraset ve intikal vergisi beyannamesinin durumu,

2. tahakkuk eden vergi,

3. ilişik kesme veya vergiye ilişkin belgeler,

4. bankanın hangi belgeyi talep ettiği

birlikte incelenmelidir.

Bankadaki Miras Parası Nasıl Çekilir?

Somut olayın özelliklerine göre süreç değişebilmekle birlikte genel olarak aşağıdaki işlemler gündeme gelir:

1. Mirasçılık belgesi alınır

Öncelikle mirasçıların kim olduğu ve payları belirlenmelidir.

2. Murisin banka hesapları tespit edilir

Hangi bankalarda hesap, mevduat veya başka finansal değer bulunduğu araştırılır.

3. Veraset ve intikal vergisi işlemleri yapılır

Beyan ve vergi işlemleri somut terekeye göre tamamlanır.

4. Bankanın istediği belgeler hazırlanır

Kimlik, mirasçılık belgesi, vergi belgeleri, vekâletname veya diğer belgeler talep edilebilir.

5. Mirasçılar birlikte hareket eder

Birden fazla mirasçı varsa miras ortaklığından kaynaklanan birlikte tasarruf şartı dikkate alınır.

6. Bankaya yazılı başvuru yapılır

Ödemenin hangi hesaba ve hangi hukuki dayanakla yapılmasının istendiği açık şekilde belirtilir.

7. Ödeme yapılmazsa ret gerekçesi alınır

Bankanın ödeme yapmama sebebinin yazılı hale getirilmesi sonraki hukuki değerlendirme açısından önemlidir.

Mirasçılar Anlaşamıyorsa Bankadaki Para Nasıl Alınır?

Uygulamada en önemli sorunlardan biri mirasçıların bir araya gelememesi veya mirasçılardan birinin ödeme yapılmasına engel olmasıdır.

Örneğin dört mirasçıdan üçü bankadaki paranın paylaşılmasını isterken bir mirasçı hiçbir işleme katılmayabilir.

Bu durumda sorun yalnız bankayla ilgili değildir.

Esas sorun miras ortaklığının birlikte hareket edememesidir.

Somut olaya göre;

• miras ortaklığına temsilci atanması,

• terekenin paylaşılması,

• ortaklığın sona erdirilmesi,

• elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi

gibi hukuki yollar değerlendirilebilir.

Hangi yolun seçileceği, yalnızca bankadaki paranın değil terekenin tamamının durumuna göre belirlenmelidir.

Banka Belgeler Tam Olduğu Halde Miras Parasını Vermiyorsa Ne Yapılmalıdır?

Mirasçılar gerekli işlemleri tamamladığı halde banka ödeme yapmıyorsa öncelikle bankanın ret gerekçesi belirlenmelidir.

Bankaya sözlü başvuruyla yetinmek yerine yazılı başvuru yapılması önemlidir.

Bankadan;

• hangi belgenin eksik olduğu,

• ödemenin hangi gerekçeyle yapılmadığı,

• hesap üzerinde herhangi bir bloke, haciz veya tedbir bulunup bulunmadığı

sorulabilir.

Banka tarafından ileri sürülen gerekçe hukuka uygun değilse uyuşmazlığın niteliğine göre hukuki başvuru veya dava yolları değerlendirilebilir.

Ancak görevli mahkeme veya açılacak davanın türü, uyuşmazlığın sebebine göre değişebileceğinden “banka vermiyorsa doğrudan şu mahkemede dava açılır” şeklinde tek bir cevap vermek doğru değildir.

Öncelikle paranın neden ödenmediği belirlenmelidir.

Bankadaki Para Üzerinde Haciz veya Bloke Varsa Ne Olur?

Murisin banka hesabındaki paranın terekeye geçmesi, hesap üzerindeki bütün hukuki kısıtlamaların kendiliğinden ortadan kalktığı anlamına gelmez.

Hesap üzerinde;

• haciz,

• ihtiyati haciz,

• ihtiyati tedbir,

• rehin,

• mahsup iddiası,

• başka bir kanuni bloke

bulunabilir.

Bu durumda mirasçıların öncelikle kısıtlamanın sebebini ve hukuki geçerliliğini incelemesi gerekir.

Murisin borçlarının bulunması halinde de terekenin aktifleri kadar pasiflerinin değerlendirilmesi önem taşır.

Murisin Bankadaki Parasını Bir Mirasçı Ölümden Önce Çekmişse Ne Olur?

Farklı bir problem de murisin vefatından önce banka hesabındaki paranın çocuklardan biri, eş veya üçüncü bir kişi tarafından çekilmiş olmasıdır.

Bu durumda uyuşmazlık artık yalnızca “bankadaki miras parasının çekilmesi” meselesi değildir.

Paranın;

• kim tarafından çekildiği,

• hangi yetkiye dayanıldığı,

• murisin bilgisi ve iradesinin bulunup bulunmadığı,

• paranın ne amaçla kullanıldığı,

• bağış veya kazandırma bulunup bulunmadığı,

• terekeye iade veya denkleştirme gerekip gerekmediği

ayrıca değerlendirilmelidir.

Bazı durumlarda banka kayıtlarının ve hesap hareketlerinin incelenmesi, miras uyuşmazlığının en önemli delillerinden biri olabilir.

Bankadaki Miras Parası İçin Avukat Gerekli midir?

Mirasçıların banka işlemlerini mutlaka avukat aracılığıyla yürütmesi zorunlu değildir.

Ancak;

• mirasçılardan biri işlem yapmıyorsa,

• banka hukuken tartışmalı bir gerekçeyle ödeme yapmıyorsa,

• murisin parasının başka bir mirasçı tarafından çekildiği iddia ediliyorsa,

• terekenin kapsamı bilinmiyorsa,

• yüksek miktarda banka mevduatı bulunuyorsa,

• tereke üzerinde haciz veya başka uyuşmazlıklar varsa

miras hukukunun bütünü açısından değerlendirme yapılması gerekebilir.

Bankadaki para çoğu zaman terekenin yalnızca bir unsurudur. Bu nedenle yapılacak işlem diğer miras malları ve borçlardan bağımsız değerlendirilmemelidir.

Miras Avukatı – Miras Hukuku ve Miras Davaları →

Sık Sorulan Sorular

Banka miras parasını vermiyor, ilk ne yapmalıyım?

Öncelikle bankadan paranın neden ödenmediğini yazılı şekilde öğrenin. Mirasçılık belgesi, vergi işlemleri, diğer mirasçıların durumu ve hesap üzerindeki kısıtlamalar kontrol edilmelidir.

Murisin bankadaki parasını tek mirasçı çekebilir mi?

Birden fazla mirasçı varsa ve miras ortaklığı devam ediyorsa tek mirasçı kural olarak terekeye ait banka parasından kendi oranını tek başına çekemez. Mirasçıların birlikte hareket etmesi veya miras ortaklığından kaynaklanan engelin hukuki yollarla giderilmesi gerekebilir.

Bankadaki para terekeye dahil midir?

Evet. Mirasbırakanın banka hesaplarındaki para ve mevduat kural olarak terekeye dahil malvarlığı değerlerindendir.

Mirasçılık belgesi bankadaki parayı çekmek için yeterli midir?

Her zaman değil. Mirasçılık belgesi temel belgedir ancak birden fazla mirasçı varsa miras ortaklığı, vergi işlemleri ve bankanın diğer yasal belge talepleri de dikkate alınır.

Tüm mirasçıların bankaya gitmesi şart mı?

Mirasçıların birlikte hareket etmesi gerekebilir ancak herkesin mutlaka aynı anda şubede bulunması gerektiği söylenemez. Vekâlet, temsil veya miras ortaklığının hukuki durumuna göre farklı çözümler mümkündür.

Mirasçılardan biri imza vermiyorsa ne olur?

Somut olaya göre miras ortaklığına temsilci atanması, terekenin paylaşılması veya elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete çevrilmesi gibi hukuki yollar değerlendirilebilir.

Veraset ve intikal vergisi ödenmeden bankadaki para alınabilir mi?

Vergi işlemleri tamamlanmadan bankanın ödeme sürecinde kanundan kaynaklanan yükümlülükleri bulunur. Ancak her durumda verginin tamamının önce ödenmesi gerektiği şeklinde mutlak bir kural yoktur. Vergi belgesi ve kanuni kesinti hükümleri somut duruma göre değerlendirilmelidir.

Banka sebepsiz yere ödeme yapmazsa dava açılabilir mi?

Bankanın ödeme yapmama gerekçesi hukuka aykırıysa hukuki başvuru yapılabilir. Ancak hangi davanın açılacağı ve görevli mahkeme, uyuşmazlığın hukuki sebebine göre belirlenmelidir.

Ölen kişinin banka hesabındaki para ne zaman mirasçılara geçer?

Miras, mirasbırakanın ölümüyle birlikte kanun gereği mirasçılara geçer. Ancak mirasçıların parayı fiilen kullanabilmesi için miras ortaklığı, banka ve vergi işlemlerinin tamamlanması gerekebilir.

Sonuç

Banka miras parasını vermiyorsa ilk yapılması gereken şey doğrudan dava açmak değil, bankanın ödeme yapmama sebebini belirlemektir.

Mirasçılık belgesinin eksik olması, vergi işlemleri, diğer mirasçıların birlikte hareket etmemesi, tereke üzerindeki haciz veya tedbirler ve miras ortaklığından kaynaklanan elbirliği durumu birbirinden farklı hukuki sorunlardır.

Bu nedenle süreç genel olarak;

mirasçılık belgesinin alınması → banka hesaplarının tespiti → vergi işlemlerinin incelenmesi → mirasçıların birlikte hareketinin sağlanması → bankaya yazılı başvuru → ret gerekçesinin değerlendirilmesi

şeklinde ilerlemelidir.

Mirasçılar arasında uyuşmazlık bulunması veya bankanın gerekli işlemler tamamlandığı halde ödeme yapmaması durumunda ise somut olaya uygun hukuki yol ayrıca belirlenmelidir.

Yazar Hakkında

Av. Mehmet Serhat Tercan

Av. Mehmet Serhat Tercan, İstanbul Barosu’na kayıtlı avukat olup Tercan Avukatlık Bürosu’nun kurucusudur.

Çalışmalarını özellikle miras uyuşmazlıkları, muris muvazaası, tenkis, vasiyetname, miras paylaşımı, tereke ve mirasçılar arasındaki malvarlığı uyuşmazlıkları üzerinde sürdürmektedir.

Av. Mehmet Serhat Tercan hakkında daha fazla bilgi →

İstanbul / Kadıköy Ofis Bilgileri

Tercan Avukatlık Bürosu

Fenerbahçe Mah.
Fener Kalamış Cad. No:65/3
Kadıköy / İstanbul

Telefon: 0532 659 48 54

Görüşmeler randevu ile gerçekleştirilmektedir.

İletişim ve randevu →

Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Her miras ve banka uyuşmazlığı somut olayın özelliklerine göre ayrıca değerlendirilmelidir.